پروردهء نعمت اوست محقر چراگاهى . قدوسى كه اكار مزارع انعامش هر شام دانه‌هاى نجوم را از كاهكشان جدا كرده برطبق سپهر ريزد ، و مرغ [ فلك ] آشيان صبوح هروقت صبحدم آن را طعمه و قوت خود سازد . « 1 » [ بيت ] : چنان پهن خوان كرم گسترد * كه سيمرغ در قاف روزى خورد و وظايف نامعدود و درود نامحدود بر رسولى كه هنوز ( 50 a ) دهقان تقدير تخم هستى كاينات را در زمين وجود نپاشيده بود كه نهال اقبال او از حريم جويبار كنت نبيّا و آدم بين الماء و الطّين سركشيده بود . پيغامبرى كه وثيقهء ملكيت انسان را به توقيع من احيا ارضا ميّتا فهى له مسجل گردانيد ، و كشتزار فاخرهء الدنيا مزرعة الاخرة به زلال افضال شريعت بيضا معمور و مكمل ساخت . صلى اللّه عليه و سلم . اما بعد بر ضماير بصاير اولى الايدى و الابصار مخفى و محجوب نماند كه حضرت نبوى عليه التحية و السلام ، دنيا را مزرعهء آخرت گفته‌اند كه : الدّنيا مزرعة الاخرة ، يعنى هركس در مزرعه‌اى هرچه مىكارد از تخم خير و شر در قيامت كه يوم حصاد است ، آن برمىدارد . [ بيت ] : دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر * كاى نور چشم من بجز از كشته ندروى پس به مقتضاى فحواى مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ وَ مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ « * » ، خوش حال آن عالىهمتى كه از مضمون اين آيت حصه‌اى بردارد ، و آب جويبار همت عالىنهمت را از زمين شوره‌زار خبيثهء دنيا كه وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً « 2 » آيتى است در شأن او ، صرف كرده به اراضى طيبهء امور

--> ( 1 ) - P : ساخت . ( 2 ) - قرآن سورهء 7 آيه 58 . ( * ) س 18 : قرآن سوره 42 آيه 20 .